03.04.2008 tarihinde İstanbul Kartal’da karaya vuran yunuslardan birine, 04.04.2008 tarihinde İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi ve Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) uzmanları tarafından yapılan nekropsi çalışmasına göre:
Tür: Tırtak (Delphinus delphis)
Boy: 200cm
Cinsiyet: erkek
Ölüm sebebi: boğulma olduğu tespit edilmiştir.
Gözle yapılan dış incelemede, yunusun sağ gözünün delindiği (muhtemelen martılar tarafından), kuyruk yüzgecinin sapında doğal olmayan derin iki kesik ve karın kısmında karaya vurma sırasında oluşan sürtünme izleri tespit edilmiştir. Hayvanın morfometrik ölçümleri yapılmış, deri üzerindeki tüm farklılaşmalar incelenmiş ve fotoğraflanmıştır.
Akciğer organlarının incelenmesi sırasında, klasik boğulma belirtileri bulunmuştur. Mide muhteviyatı ön analizine göre, mide içeriğinde sindirilmemiş istavrit balıkları (Trachurus sp.) bulunmuştur. Bu hayvanlarda olağan olan yağ altında, midede ve karaciğer kanallarında parazitlere rastlanmış ancak bir hastalık belirtisine ve ölüme sebep olabilecek bir anormalliğe rastlanmamıştır. Sonuç olarak, hayvanın sağlıklı ergin bir birey olduğuna karar verilmiştir. İleri araştırmalar (genetik, yaş analizi, iskelet ve kafatası morfolojisi) için rutin olarak gerçekleştirilen örneklemeler yapılmıştır.
Mide’deki sindirilmemiş balıklar (henüz yutulmuş) ve kuyruk sapındaki kesik ve izler sebebiyle, hayvanın beslenme sırasında balıkçı ağlarına takılarak öldüğü tahmin edilmektedir. Bugünlerde vakanın gerçekleştiği bölgede, mevsimsel istavrit balığı avcılığı gerçekleştirilmektedir.
Bu tip ölümlerin bir daha yaşanmaması için; bölgedeki tüm balıkçılar, ağların içine girebilecek yunuslar konusunda dikkatli olmalı ve böyle bir durumda hemen, yunuslar zarar görmeden ağdan çıkmalarına yardımcı olmaları gerekmekte ve beklenmektedir.
İstanbul Boğazı, Marmara ve Karadeniz’de gözlenebilen üç deniz memelisi türünden biri olan tırtak, genellikle açık denizleri tercih eden bir türdür. İstanbul’da özellikle bahar ve sonbahar aylarında, Marmara ve Karadeniz arasındaki balık göçleri sırasında kıyılarda da gözlenebilir. Dünya Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre bu türün Akdeniz alt populasyonu “nesli tehlikede” (endangered) türler listesine girmiştir. 1380 sayılı su ürünleri kanuna göre Türkiye denizlerinde yaşayan tüm deniz memelileri koruma altındadır ve her koşulda öldürülmeleri yasaktır.
1993 yılından beri ekip olarak deniz memelileri üzerine bilimsel çalışmalar yapan TUDAV; araştırmalarını balıkçılık etkileşimleri, karaya vuran hayvanlar, populasyon dağılımı ve büyüklüğü, boğazda göç takibi, fotoğraf ile kimliklendirme (photo-id), genetik yapı, kafatası koleksiyonları, mide içeriği, koruma stratejileri vb. konularında yoğunlaştırmıştır. Lütfen, ölü balina, yunus ve fok gözlemlerinizi bildiriniz. Ölü hayvanlara herhangi bir hastalık riskine karşı koruyucu eldiven giymeden dokunmayınız. Yapılan ihbarlar, bilimsel çalışmalarımız için önemli veri kaynaklarıdır. Bu konuda, bize katılmanızı ve denizlerimizi koruma çabamıza destek olmanızı bekliyoruz.