Gösterilen sonuçlar: 1 ile 4 ve 4

Konu: israil sazanı hakkında bilgi

  1. #1
    ZIPKINCI
    Üyelik tarihi
    12-05-2006
    Bulunduğu yer
    kocaeli
    Mesajlar
    17

    israil sazanı hakkında bilgi

    slm balık sever arkadaşlar cuma günü arkadaşlarım beni bilmediğim bir gölete götürdüler.sazan çıkıyor diye gitti birde ne göreyim.balık tutmaya başladık ma tutuğumuz sazan israil sazanı diye adlandırılan balık,ve akşam dönünce bir araştırma yaptım.aşağıdaki yazı olta ile göl balıkçılığı yapan arkadaşlar dikkatli okursa sevinirim.çünkü bizin sularımızda akvaryum balığı cinsi tilpia olan balık yaşamakta,arkadaşlar avlanıyoruz ama neyin ne olduğunu bilmiyoruz.zannedersem ben bu bilgiyi sizlerle paylaşmak istedim çünkü hepimizin bilgiye ihtiyacı var.



    İsrail Çipurası (Oreochromis niloticus, =Tilapia nilotica, Oreochromis aureus, Oreochromis rendalli) dediğimiz balık nedir?
    Bu isim son on yıllık dönem içerisinde amatör balıkçılar ve halk arasında; Orta ve Kuzey Afrika özelinde Nil havzası orijinli birkaç tropik balık türü için ortak olarak kullanılmaktadır. İlk olarak 70' li yılların sonu ve 80'li yıllar içerisinde ülkemiz coğrafyasında kültüre alınabilir alternatif türlerin denenmesi kapsamında başta İsrail olmak üzere yurt dışından getirilen anaçların çoğaltılması ile ülkemize girmiştir. Başta Çukurova bölgesi olmak üzere ılıman ve yarı ılıman iklim özellikleri sergileyen bölgelerimizde yetiştiricilik çalışmaları yürütülen bu ithal tür 90'lı yılların başında Seyhan Nehrinde de doğal tür kompozisyonları içerisinde lokal gruplar oluşturarak zamanla belirgin bir populasyon değerine ulaşmıştır.
    Daha öncesinde ülkemiz coğrafyasında yakın hiçbir akrabasının doğal rezervlerde yer almadığı bu tür piyasa arzı öncesinde halka tanıtılırken tüketici alışkanlıkları ve geleneksel pazar olgusu düşünülerek bilinen ve yadsınmayacak bir isimle tanıtılmıştır. Şeklen en yakın ve halkımızca bilinen bir tür olan çipuraya benzemesi ancak menşeininde vurgulanabilmesi için "İsrail çipurası" olarak tanıtılmaya başlanmıştır. Bu uydurma(!) isim artık bugün bile söz konusu birkaç tür için ortak olarak kullanılmaktadır.

    Neden bir kaç tür için aynı isim kullanılmakta?
    Bu soruya verilebilecek en mantıklı yanıt kısaca; söz konusu Oreochromis ve Tilapia cinsi balıkların ithal edilmiş türleri arasında morfolojik (şekilsel) açıdan çok az farklılığın bulunmasıdır. Diğer bir deyişle konuya uzman olmayan insanların rahatlıkla birbiriyle karıştırabileceği kadar benzemelerinden dolayı her birine bir isim vermek yerine hepsi için bir isim verilmesindendir.

    Peki bir balık için isim uydurmak doğru mudur?
    Eğer söz konusu balık türü bulunduğu ortamda doğal olarak yaşamıyor, getirildiği tarihten öncesinde söz konusu coğrafyada bulunmuyor ise tabi ki isimsiz kalacak değildir. Ancak bu balıkların anavatanlarında kullanılan isimleri yabancı bir isim ise telafuzu ve harf dizimi Türkçeye uygun değilse bu türü tanımlayıcı yeni bir isim konulabilir.
    Örneğin hepimizin bildiği fakat ülkemiz coğrafyasının doğal bir türü olmayan Gökkuşağı alabalığı" İngilizce' de "Rainbow Trout" olarak anılır. Adında yer alan ekin Türkçe karşılığı olduğu için ismin Türkçeleştirilmesinde teknik bir imkansızlık yoktur. Oysa Yine Gökkuşağı gibi ithal olarak ülkemize Coho Salmon getirilse ve yetiştiriciliği yapılarak pazara sunulsa ne adla satılacak? Hadi salmona karşılık som yada somon sözünü kullandık diyelim, orijinal ismin ön ekinde ki cohoyu ne yapacağız? Muhtemelen birileri Kızılderili dili orijinli olan bu eke bir karşılık bulamayacağı için balığın kendisinin kırmızı ağırlıklı oluşuna dayanarak kızıl somon veya gelincik somu gibi makul ve mantıklı bir isim kullanarak yerel dile sokacak.

    Bu hikayede vurgulamaya çalıştığım olgu bizim hikayemizde de aynı yapıda şekillenerek İsrail çipurasını balıkçı lugatına sokmuştur. Ancak ben yinede doğrusunu/orjinalini kullanırım diyenlere benden bir küçük hediye: Oreochromis niloticus, =Tilapia nilotica türleri için Nil tilapyası, Tilapia rendalli için Kızılgöğüslü tilapya, Oreochromis aureus içinse Mavi tilapyayı gönül rahatlığı ile kullanabilirler. Hatta hepsini tanımlayacak nitelikte kısaca Tilapya denilebilir(Şahsen ben bu ismi tercih ediyorum).

    İşin bundan sonrası malum; gün gelecek FAO Türkiye çalıştayı doğal rezervlerde yer alan tür listelerini güncellediğinde bir de bakacağız ki israil çipurası yada tilapya; artık hangisi bu ünvan karşılaşmasını kazanmışsa TR - local names klasmanında yerini alacak.

    Tamam buraya kadar herşey güzel güzel de bu İsrail Sazanı ne peki?

    Yukarıda bahsettiğim üzere malum dönemde yurda getirilen ve kültür denemelerine girişilen bu türler belirli geliştirme ve adaptasyon çalışmaları bünyesinde, kontrollü ortamlarda birbirleriylede çaprazlanarak (çiftleştirilerek) hibrit(melez) döller elde edildi. Bunda amaç kimi zaman bir türün soğuğa dayanıklılığı ile diğer türün hızlı ve yüksek büyüme performansı birleştirmek gibi yetiştiricilik için başarılı ve yüksek verimli döller elde etmekti. Yine bu çalışmalar esnasında görüldü ki tilapya türleri çokda fazla zorlamaya gerek kalmadan zaten kendi aralarında da çiftleşerek yeni melezler oluşturabiliyor (tıpkı atla eşeğin icabında birbirleri ile çiftleşerek katırları oluşturmaları gibi). İki farklı ebeveyn türün yükselen karakterlerini yansıtan bu döller hem ana-baba özelliklerini taşıyor hemde onlardan farklı ve çoğu abartılı diğer karakterleri barındırıyorlardı. Bir sebepten(!) doğal kaynaklarımıza üretim çiftlikleri deşarj suyu ile karışarak hayatta kalmayı başaran bu saf türler hem kendi türleri ile hemde zaten sorunsuz olarak çiftleşebildikleri diğer kardeş tilapya türleri ile de yeni döller oluşturdular. Bu melezlerin çoğu kendi aralarında döl veremeyen (infertil) bireyler olmakla birlikte acısuya (tuzluluğa) daha toleranslı bireyler olarak nehir mansaplarına kadar indiler. Zaten yem ve beslenme konusunda oldukça verimli olan bu tip alanlarda rahatça bol çeşnili bir menüden beslenerek ana-babalarından çok daha iri ve biraz daha farklı formları ile bir melez populasyonu oluşturmayı başardılar. Bu çiftleşme ve melezleme döngüsü süreklilik arz ettiği süre boyuncada üçüncü bir tür(!) gibi ayrı ve karışık gruplar halinde rezervlerde av vermektedirler.
    İşte bu İsrail çipurası olarak tanınmış türe benzemekle birlikte ondan daha iri ve bir düzeyde ayırt edilmesini sağlayacak kadar da farklılaşabilmiş hibritlere balıkçılar İsrail sazanı demektedir. Şahsen ben bu melezler için zaten uydurma bir isim olan İsrail Sazanı yerine Tilapya Azmanı ismini kullanmayı tercih ederdim.

    Farklı bir mecrada şekillenen Aynalı sazan ile İsrail sazanı aynı mıdır? Sorusunun da cevabı ortaya konulmuş sayılabilir.


    Yani İsrail sazanı ile Aynalı sazan aynı balık mıdır?

    Eğer yukarıda ki paragrafı bir kez daha okumak istemiyorsanız kısa cevabım: Hayır aynı balıklar değildir olacaktır. Abartılı cevabım ise Kesinlikle aynı balık değildir hatta İsrail sazanı sistematik açıdan sazan bile değildir olacaktır. Küçük bir ek bilgide vermek gerekirse tüm tilapya türleri (=İsrail çipuraları) akvaryum meraklısı dostların yakından tanıdığını sandığım ve piyasada Çiklit adıyla tanınan bilimsel ismi ile Cichlidae familyası üyelerinin büyük ağabeyleridir. Bu balıklara en yakın görebileceğiniz türler bu rengarenk ve çeşidi(varyantı) bol akvaryum balıklarıdır.

    Madem öyle: İsrail çipuraları (=Tilapyalar) ve melezleri İsrail sazanları Türkiye'de nerede bulunurlar?

    Konunun başında da değindiğim gibi aslen Afrika orijinli tropik kuşak balıkları olan tilapyalar ülkemiz doğal coğrafyasında anavatanlarının klimatolojik ve hidrografik özelliklerine en yakın karakterdeki Akdeniz, Orta ve Güney Ege ile Güneydoğu Anadolu'nun batı bölgesinde yer alan nehir ve göl sistemlerinde bulunabilirler. Bulunabilirler diyorum çünkü bildiğim kadarı ile DSİ balıklandırma programında bu türler yer almamaktadır. Dolayısı ile bir yerde bulunulurlukları tamamen bu balıkların kendi gayretleri ve yakın bölgede yürütülen ancak deşarj suyundan izolasyonu tam olarak yapılamamış ticari ve bilimsel araştırma işletmelerinden kaynaklanmaktadır.
    Zaten her zaman söylediğim gibi Doğa bir yolunu bulur! ve bu balıklar gün gelir kendisinden beklenmeyen bir adaptasyon, yayılım ve yaşayabilme performansı ile daha soğuk iklim alanlarına ve iç bölgelere de yayılabilir (Kimbilir belki de çoktan yayılmıştır). Kimbilir diyorum çünkü normal yurdum oltacısı ve de balıkçısı tuttuğu balığın fiyatı kadar kendisini bilmediği için varsa da hangi benzer hikayeyle türetilmiş bir isim altında tanıyordur tilapyaları (nam-ı diğer İsrail çipuralarını ve melezi İsrail sazanlarını). Bu ve benzeri konularda işte bizim gibi bu işin tanımını ve detayını ortaya koyma gayretini ve inancını benimsemiş insanlar ve oluşturdukları dernekler için açık birer hedef projedir. Ülkemizde yerel dilde kullanılan balık isimlerini, eşleşiklerini ve farklılıklarını bölgeler bazında ortaya koyan bir Türlerimiz ve yöresel deyişleri indeksini hazırlamamız, canlandırmamız gerekmektedir. Bu proje büyüktür ve aynen de ulusal niteliktedir. Ülkeye katkısıda en kısasından; güncel tür kompozisyonlarının belirlenerek anılışlarının bilinmesi ile doğru zaman ve mekan içerisinde anılmalarını sağlayarak kesin doğrulukta ve etkin yaptırım altında istihsalinin, yetiştiriciliğinin, avının ve dönem belirlemelerinin yapılabilmesini sağlamak olacaktır.

    Siz bunları nereden biliyorsunuz?
    Biliyorum çünkü Su Ürünleri Mühendisi olarak bunları ve daha fazlasını bilmem gerektiğini düşünüyorum yani mesleğim bu. Biliyorum çünkü bu ve benzeri konularda kişisel ve bilimsel araştırmalar yapıyorum. Biliyorum Çünkü Rastgele-Der üyesiyim.
    Yardımcı olur inancıyla adı geçen türlerin fotoğrafları sıralı şekilde:


    İşte 40 yıllık sazan.
    Üstte bir adi sazan varyantı olan Aynalı sazan, altta ise zaten iyi bildiğimiz ve halk arasında pullu sazan olarak da tanınan Bayağı sazan.
    Her iki türün latincesi; Cyprinus carpio carpio dur.


    İsrail çipurası (Nil Tilapyası)
    Oreochromis niloticus =Tilapia nilotica

    (bu iki isim bir türe ait sinonimdir farklı kaynaklarda ayrı ayrı anılabilirler)


    İsrail çipurası (Mavi Tilapya)
    Oreochromis aureus


    İsrail çipurası (Kırmızı göğüslü Tilapya)
    Oreochromis rendalli



    İsrail sazanı (Tilapya Azmanı) adı altında yer alan Tilapya melezleri her zaman birebir aynı özellikleri yansıtmadığı ve elimde bunlara ait görsel medya bulunmadığı için Yukarıda resmi görülen üç tilapyanın benzeri bir melez görünüm olarak hayal edilebilir.
    Yazı:rastgelebalikci@yahoogroups.com
    O. Bahadır ÇAPAR
    Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi, Temel Bilimler Bölümü
    Deniz Biyolojisi Anabilim Dalı

    bu yazıyı detaylı okumak isteyen arkadaşlara linki yoluyorum buradan okuyabilir,ve burada israil sazanı olark bildiğimiz ama tilpia cinsi olan balığın resimlerini görebilirsiniz.





    (http://www.rastgele.org/tatlisu.html)[/img][/img]

    herkese rast gele bol şanslar
    metin

  2. #2
    ZIPKINCI ali.kemal - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    01-03-2006
    Mesajlar
    149
    bu ayrıntılı bilgilerr için teşekkür ederiz yalnız fotolar görünmemekte
    Ali Kemal GÖKTÜRK-1984

  3. #3
    Yönetici gökhen - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    20-04-2005
    Bulunduğu yer
    izmir
    Yaş
    37
    Mesajlar
    3.108
    paylaşımınız için çok teşekkürler ...

    ben bu balığı akvaryumumda bu işe başlarken besledim ... inanılmaz hızla büyüyen ve çok dayanıklı olan bir tür ... en önemlisi de çift olduklarında hiç durmadan üremeleri ... ayda bir 50-60 yavru atabiliyorlar neredeyse ... tabi bu dedğim akvaryum ortamında ... ancak yavrular ebeveynleri ile aynı yerde olursa yada ayrı bir akvaryuma almış olsanız bile bir üst yavrular ile birlikte olduklarında diğerleri tarafından yenilmekte ve yaşama şansı bulamamaktalar ...

    ancak iyi beslenebildikleri bir gölet yada tatlı suda inanılma büyüyüp inanılmaz üreyebileceklerini öngörmek çok kolay ... 80cm lik akvaryumda bile 3 batında 150 kadar yavru yaptılar ve en sonunda bu balıkları ayrı ayrı birilerini vermek zorunda kaldım ... yavrulardan 10 kadarı şu an hala bende ve ne kadar açgözlü olduklarını ne kadar *zararlı* olduklarını anlatamam ...

    onlar yüzünden diğer balıklarım doğru dürüst yemlenemiyor bile ... buna göre doğal yaşamda çok zararlı olabileceklerini düşünüyorum ...

    sizde birde şunu sormak istiyorum ; yenilebilir bir türmüdür , ticari açıdan gerçekten bir değeri var mıdır da başımıza musallat olmuştur bu balıklar ? ... ve en önemlisi kanunen bu tip olayların önünü kesecek bir kanun yada uygulama yok mudur !? ...

    teşekkürlerimle ...
    Gökhan YORAN, 1977, A rh (+), Milas

    'hayatta daima gerçekleri savun, takdir eden olmasa bile vicdanına hesap vermekten kurtulursun..'

  4. #4
    ZIPKINCI
    Üyelik tarihi
    26-11-2005
    Mesajlar
    17
    evet israil sazanı birlikte bulunduğu ortamdaki balıklara karşı çok rahat baskın çıkabiliyor. Bu sebeple bizim ömerli barajında aynalının, kara sazanın canına okudu. Bu ikisi artık pek çıkmıyor. Ama yemek konusunda pek derdiniz olmasın. Kılçıklarını ayıkladıktan sonra fileto halinde kızartıp domates biber sosuna yatırdığında son derece lezzetli oluyor : )))
    Aydın Usta
    İstanbul 1975

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. orka hakkında bilgi
    By gokhan yıldız in forum Elbiseler
    Cevaplar: 4
    Son Mesaj: 15-04-2012, 00:34
  2. Bot Hakkında bilgi
    By poze in forum S.S.S
    Cevaplar: 26
    Son Mesaj: 28-09-2006, 20:09
  3. israil sazanı bize katılırmısınız
    By sky_kings in forum Olta Bağlama - İğne Seçimi - Yemleme
    Cevaplar: 12
    Son Mesaj: 17-09-2006, 23:57
  4. Agaşon hakkında bilgi
    By Selçuk KÖSTAK in forum S.S.S
    Cevaplar: 6
    Son Mesaj: 19-11-2004, 23:33

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193