| Kapalı devre soluma cihazları Merhaba,
SCUBA kelimesinin açılımı; Self Containing Underwater Breathing Aparatus.
Karşılığı; Sualtında nefes almayı kendi içeriği ile sağlıyan cihaz
REBREATHERS ; Kapalı ve yarıkapalı soluma cihazlarının çalışma prensipleri çok farklıdır ve oldukça pahallı malzemelerdir. Kısaca bilgi vermek isterim.
Kapalı devre soluma cihazları yapılarına göre uzun aralıklarla ve az miktarda neredeyse farkedilmeyecek hava kabarcığı bırakırlar. Dolayısı ile sessiz ve görünmezdirler. Bu özellikleri nedeni ile öncelikle askeri amaçlı kullanım için arge konusu olmuşlardır. İlk modellerde ana çalışma prensibi co2 gazını, iyi bir absorbant olan soda köpüğünden süzmekti. Ancak bu cihazların kullanımı için ciddi bir eğitim gerekiyordu. Soda köpüğü ıslandığı zaman kostik yapıda sıvı oluşturuyor bu da soluma borusundan dalıcının ciğerlerine gitme riski taşıyordu. Ayrı bir tüp içindeki saf oksijen, belirli süre içinde tekrar solunan havayı zenginleştirmek için sistemin içine verilmek zorunda idi. Sistemin saf oksijenle çalışması dalış derinliğini 10 metre ile kısıtlıyordu.
Ölçüm sensörlerinin ve elektronik devrelerin küçülmeleri ile birlikte, oksijen seviyesini sürekli ölçerek gerektiği zaman otomatik olarak ilavesini sağlayan sistemler kullanılmaya başlandı. Derinlik problemleri, nitrox ve karışım gazlar kullanılarak aşıldı.
Yarı kapalı devrelerde, aynı soluk bir çok kere kullanıldıktan sonra, o2 nin düşüşü ile sırtta taşınan depoya gönderilir. Burada biriken hava belirli aralıklarla dışarı bırakılır. 3-5 litrelik bir bir hava tüpü, sisteme destek verir.
Kapalı devre sistemlerin önemli bir avantajı dekompresyon derinlik ve sürelerini çok aza indirmesidir.
Örneğin; Cis-Lunar Mk 5, Cochran Prism 2 ve Ut 240 modelleri, O2 nin kısmi basıncını 1,4 bar' a ayarladıktan sonra bu oranı otomatik olarak sabit tutan bir sistem ile donatılmışlardır. Bunun anlamı 20 metrede 2 saat için dekompresyonsuz dalıştır.
Dezavantajlara gelince; sepiye ayarı için fanzy veya bc nin ayrı bir hava kaynağından beslenmesi gerekir. Fiyatlar 6 ile 10 bin dolar arasındadır.
Sportif kullanımda da , dalıcının satıhtan takip edilememesi gibi sorunlar oluşuyor.
Herşeye rağmen üreticiler, sportif amaçlı ucuz ve kullanımı basit modeller üzerinde çalışıp piyasaya sürme aşamasındalar.
Saygılar
Jak Boeno |